Zatrudnienie młodocianego na umowę o pracę przy pracach lekkich
Zatrudnienie młodocianego na umowę o pracę jest legalne poza nauką zawodu tylko przy pracach lekkich, które pracodawca wpisał do wykazu zatwierdzonego przez inspektora pracy. Potrzebujesz też orzeczenia lekarskiego, zgody rodzica, szkolenia BHP i grafiku do 12 godzin tygodniowo w roku szkolnym. Przy 12 godzinach w tygodniu etat kosztuje firmę około 1 700 zł miesięcznie. PracaDla17Latki pilnuje limitów w ofercie i zbiera zgodę rodzica, zanim kandydatka przyjdzie na rozmowę.
- Oferty zgodne z Kodeksem pracy
- Firmy sprawdzone po NIP
- Rodzic widzi każdą wiadomość
Policz koszt młodocianego na etacie i na zleceniu
Wpisz godziny w tygodniu, a kalkulator pokaże miesięczny koszt i to, czy grafik mieści się w limitach dla osoby poniżej 18 lat. Narzędzie jest na stronie dla pracodawców, bez zakładania konta.
Dwie drogi do umowy o pracę z młodocianym
Kodeks pracy zna dwa rodzaje etatu dla osoby, która ukończyła 15 lat, a nie skończyła 18 (art. 190). Pierwszy to umowa w celu przygotowania zawodowego, czyli nauka zawodu albo przyuczenie, z programem, dokształcaniem teoretycznym i egzaminem. To ścieżka zakładu rzemieślniczego, który szkoli przyszłego fachowca przez dwa lub trzy lata. Drugi to umowa o pracę przy pracach lekkich z art. 200¹, bez programu nauki, za to z obowiązkiem przygotowania wykazu prac, które młodociana może wykonywać.
Sklep, biuro, kawiarnia czy agencja, która chce mieć licealistkę na kilka popołudni, prawie zawsze wybiera drugą drogę. Ta strona dotyczy właśnie jej. Tekst ustawy znajdziesz w Kodeksie pracy w bazie Sejmu, a wyjaśnienia dla pracodawców publikuje Państwowa Inspekcja Pracy.
Co musisz mieć przed pierwszym dniem pracy
Etat z młodocianą to więcej papierów niż zlecenie, ale lista jest skończona. Przed dopuszczeniem do pracy w aktach powinny leżeć:
- wykaz prac lekkich ustalony przez firmę po zgodzie lekarza medycyny pracy i zatwierdzony przez właściwego inspektora pracy,
- podpis młodocianej pod informacją, że zapoznała się z tym wykazem,
- orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań do konkretnej pracy (badanie wstępne, potem okresowe),
- zgoda rodzica na zawarcie umowy, bo osoba w tym wieku ma ograniczoną zdolność do czynności prawnych,
- świadectwo ukończenia co najmniej ośmioletniej szkoły podstawowej,
- umowa o pracę na piśmie z wymiarem etatu i rozkładem godzin zgodnym z planem lekcji,
- odbyty instruktaż ogólny i stanowiskowy BHP,
- ewidencja pracowników młodocianych prowadzona przez firmę.
Wykaz prac lekkich to krok, o którym pracodawcy dowiadują się najpóźniej, dlatego przykładowe pozycje dla sklepu, biura i kawiarni rozpisaliśmy na stronie wykaz prac lekkich dla młodocianych. Nie wolno w nim umieścić prac wzbronionych młodocianym, czyli między innymi dźwigania ponad dopuszczalne normy, pracy z substancjami szkodliwymi czy obsługi niebezpiecznych maszyn. Zatwierdzenie przez inspektora trwa, więc dobrze złożyć wykaz kilka tygodni przed planowanym startem. Pełną listę dokumentów od legitymacji po oświadczenia omawia poradnik dokumenty do zatrudnienia 17-latki, a zakres badań opisuje tekst o badaniach lekarskich 17-latki.
Ile godzin może pracować młodociana na etacie
Limity czasu pracy przy pracach lekkich zależą od tego, czy trwa nauka w szkole. To one najczęściej wychodzą przy kontroli, bo widać je w ewidencji czasu pracy.
| Okres | Dziennie | Tygodniowo | Pora |
|---|---|---|---|
| Rok szkolny, dzień z lekcjami | do 2 godzin | do 12 godzin | nie między 22 a 6 |
| Ferie i wakacje | do 7 godzin | do 35 godzin | nie między 22 a 6 |
| Osoba poniżej 16 lat w ferie | do 6 godzin | do 35 godzin | nie między 22 a 6 |
Przy dniówce dłuższej niż 4,5 godziny należy się 30 minut przerwy wliczanej do czasu pracy. Szczegółowe ułożenie zmian pod plan lekcji znajdziesz w poradniku ile godzin może pracować 17-latka u pracodawcy.
Przykład z liczbami, biuro rachunkowe i 12 godzin w tygodniu
Biuro rachunkowe zatrudnia 17-latkę do skanowania dokumentów i porządkowania archiwum. Umowa o pracę na 3/10 etatu, czyli 12 godzin tygodniowo: poniedziałek, środa i czwartek po 2 godziny, sobota 6 godzin. Pensja na poziomie minimalnego wynagrodzenia w 2026 roku, czyli 4 806 zł brutto za pełny etat.
| Pozycja | Umowa o pracę | Umowa zlecenia (dla porównania) |
|---|---|---|
| Wynagrodzenie brutto miesięcznie | 1 441,80 zł (3/10 z 4 806 zł) | około 1 632 zł (52 godziny po 31,40 zł) |
| Składki po stronie firmy | około 260 zł (emerytalna, rentowa, wypadkowa, FGŚP) | 0 zł przy statusie ucznia do 26 lat |
| Łączny koszt miesięcznie | około 1 702 zł | około 1 632 zł |
| Płatny urlop | 4 dni po 6 miesiącach, potem więcej | brak |
| Badania, BHP, wykaz prac lekkich | obowiązkowe | nie wymagane przez Kodeks pracy |
Fundusz Pracy nie jest naliczany, bo pensja za część etatu jest niższa od minimalnej. Etat wychodzi więc zbliżony kosztowo, ale wymaga dużo więcej formalności i daje urlop, który też kosztuje (wyliczenie w poradniku o urlopie młodocianego). Pełne porównanie dwóch form umowy na kilku grafikach masz w tekście umowa o pracę czy zlecenie ucznia.
Kiedy etat ma sens, a kiedy wystarczy zlecenie
Umowa o pracę opłaca się firmie, która chce mieć młodą osobę na stałe przez cały rok szkolny i wakacje, w stałych godzinach, pod bezpośrednim kierownictwem. Daje stabilność obu stronom i zamyka temat ukrytego etatu. Zlecenie wygrywa przy pracy sezonowej, zadaniowej albo zdalnej, gdzie liczy się wynik, a nie obecność od 15 do 17.
| Sytuacja | Lepsza forma |
|---|---|
| Stała zmiana w sklepie co tydzień przez cały rok | Umowa o pracę |
| Dwa miesiące wakacji przy pakowaniu paczek | Zlecenie |
| Odpisywanie na wiadomości klientów z domu | Zlecenie |
| Recepcja w biurze w stałe popołudnia | Umowa o pracę |
| Nauka zawodu z egzaminem czeladniczym | Umowa w celu przygotowania zawodowego |
Jeśli wybierasz zlecenie, zasady bezpiecznej umowy opisuje strona o zatrudnieniu młodocianego na umowę zlecenie.
Co się dzieje po podpisaniu umowy
Młodocianej nie wolno zatrudniać w godzinach nadliczbowych ani w nocy. Odpoczynek dobowy wynosi co najmniej 14 godzin, a tygodniowy 48 godzin z niedzielą. Umowę zawartą przy pracach lekkich firma może wypowiedzieć na zwykłych zasadach, inaczej niż umowę o naukę zawodu, gdzie powody wypowiedzenia są ograniczone. W dniu 18. urodzin znikają limity i obowiązki szczególne, a umowa trwa dalej, o czym więcej w tekście o pracowniku młodocianym po ukończeniu 18 lat.
Po kilku miesiącach warto zapytać młodych pracowników, jak im się pracuje, zanim zdecydują, czy zostać na wakacje. Prosta anonimowa ankieta wśród całego zespołu często pokazuje, że problemem nie jest stawka, tylko grafik kolidujący z lekcjami.
Co grozi za błędy przy etacie młodocianego
Naruszenie przepisów o zatrudnianiu młodocianych jest wykroczeniem zagrożonym grzywną od 1 000 do 30 000 zł (art. 281 Kodeksu pracy). Inspektorzy najczęściej znajdują trzy rzeczy: brak zatwierdzonego wykazu prac lekkich, przekroczenie 12 godzin tygodniowo w czasie nauki i zmiany kończące się po 22. Wszystkie trzy wychodzą z ewidencji czasu pracy, więc nie da się ich wyjaśnić po fakcie.
Od konta firmy do pierwszej zmiany
- Zakładasz konto firmy, a my sprawdzamy NIP w rejestrze.
- Publikujesz ofertę z zadaniami, godzinami i stawką. Moderacja sprawdza, czy grafik mieści się w limitach młodocianych, w ciągu 24 godzin.
- Kandydatki aplikują, a zgodę rodzica załatwia zespół serwisu.
- Umawiasz rozmowę, wysyłasz kandydatkę na badania i przygotowujesz umowę.
- Przeprowadzasz instruktaż BHP i zaczynasz pracę.
Plan dla jednej młodocianej i dla całego zespołu
Plan Start na dwie aktywne oferty kosztuje 99 zł netto miesięcznie przy płatności rocznej, plan Zespół na osiem ofert 224 zł netto. Do cen doliczamy 23% VAT. Porównanie wszystkich planów jest w cenniku dla firm.
Czy można zatrudnić młodocianego na umowę o pracę
Tak. Poza nauką zawodu wolno zatrudnić młodocianą na umowę o pracę tylko przy pracach lekkich z wykazu zatwierdzonego przez inspektora pracy. Potrzebne są też orzeczenie lekarskie, zgoda rodzica i grafik do 12 godzin tygodniowo w roku szkolnym.
Kto zatwierdza wykaz prac lekkich dla młodocianych
Wykaz ustala pracodawca po uzyskaniu zgody lekarza medycyny pracy, a zatwierdza go właściwy inspektor pracy. Młodociana musi się z nim zapoznać przed pierwszym dniem pracy. W wykazie nie mogą się znaleźć prace wzbronione młodocianym.
Ile kosztuje młodociany na umowę o pracę
Przy 3/10 etatu i minimalnym wynagrodzeniu z 2026 roku pensja wynosi 1 441,80 zł brutto, a z składkami firmy około 1 702 zł miesięcznie. Do tego dochodzą badania lekarskie i płatny urlop po sześciu miesiącach pracy.
Od ilu lat można zatrudnić młodocianego na umowę o pracę
Młodocianym jest osoba, która ukończyła 15 lat i nie skończyła 18. Musi mieć ukończoną ośmioletnią szkołę podstawową i orzeczenie lekarskie. Wyjątki dla osób młodszych dotyczą wyłącznie przygotowania zawodowego i wymagają dodatkowej opinii poradni.
Czy młodociany na etacie może pracować w wakacje 7 godzin dziennie
Tak. W ferie i wakacje limit przy pracach lekkich wynosi 7 godzin dziennie i 35 godzin tygodniowo, a dla osoby poniżej 16 lat 6 godzin dziennie. Zmiana nie może trwać między 22 a 6.