Przejdź do treści

Wykaz prac lekkich dla młodocianych z przykładem dla firmy

Wykaz prac lekkich dla młodocianych jest obowiązkowy, zanim zatrudnisz osobę od 15 do 18 lat na umowę o pracę poza nauką zawodu. Ustalasz go sam, potrzebujesz zgody lekarza medycyny pracy, a potem zatwierdzenia przez inspektora pracy.

Policz koszt zatrudnienia
  • Oferty zgodne z Kodeksem pracy
  • Firmy sprawdzone po NIP
  • Rodzic widzi każdą wiadomość

Sprawdź koszt i limity, zanim złożysz wykaz

Wpisz godziny w tygodniu, a kalkulator pokaże miesięczny koszt etatu i zlecenia oraz to, czy grafik mieści się w limitach dla osoby poniżej 18 lat. Narzędzie jest na stronie dla pracodawców, bez zakładania konta.

Kto musi mieć wykaz prac lekkich i dlaczego

Obowiązek wynika z art. 200¹ Kodeksu pracy. Młodocianego można zatrudnić na umowę o pracę w dwóch celach: przygotowania zawodowego (nauka zawodu albo przyuczenie) albo wykonywania prac lekkich. Druga droga dotyczy prawie każdej firmy, która chce mieć licealistkę na kilka popołudni w tygodniu. Praca lekka nie może zagrażać życiu, zdrowiu ani rozwojowi młodej osoby i nie może przeszkadzać w nauce.

Wykaz ustala pracodawca po uzyskaniu zgody lekarza wykonującego zadania służby medycyny pracy, a zatwierdza go właściwy okręgowy inspektor pracy. Firma z regulaminem pracy umieszcza wykaz w regulaminie. Firma bez regulaminu (zwykle do 49 pracowników) ustala wykaz w osobnym akcie. Przed pierwszym dniem młodociana musi się z nim zapoznać, najlepiej za podpisem w aktach. Tekst przepisu znajdziesz w Kodeksie pracy w bazie Sejmu, a terminy i formularze podaje Państwowa Inspekcja Pracy.

Co musi zawierać wykaz prac lekkich

Przepisy nie narzucają formularza, ale inspektor oczekuje, że z dokumentu da się odczytać, co dokładnie robi młoda osoba i dlaczego to bezpieczne. W praktyce dobrze przygotowany wykaz ma pięć elementów:

  • nazwę stanowiska albo miejsca pracy, na przykład sala sprzedaży, recepcja, zaplecze biurowe,
  • konkretne czynności opisane czasownikami (układanie, metkowanie, skanowanie), a nie ogólne hasła typu „prace pomocnicze”,
  • warunki wykonywania: narzędzia, które wolno używać, maksymalny ciężar przenoszonych rzeczy, praca na stojąco czy przy biurku,
  • wyłączenia, czyli czego młodociana na tym stanowisku nie robi, z odwołaniem do wykazu prac wzbronionych,
  • dopuszczalny czas pracy zgodny z art. 200² (do 2 godzin w dzień nauki, do 12 godzin tygodniowo w roku szkolnym, do 7 godzin dziennie i 35 tygodniowo w ferie).

Najczęstszy powód zwrotu wniosku to opis zbyt ogólny. Pozycja „obsługa klienta” nic inspektorowi nie mówi. Pozycja „przyjmowanie płatności kartą przy kasie bez sprzedaży alkoholu i wyrobów tytoniowych, w obecności osoby dorosłej” mówi wszystko.

Przykładowe pozycje wykazu dla czterech typów firm

Poniższe pozycje pochodzą z typowych zadań, które firmy publikują w ofertach dla uczniów. Traktuj je jako punkt wyjścia do własnego dokumentu, bo inspektor ocenia konkretny zakład, a nie listę z internetu.

FirmaPrace lekkie, które zwykle przechodząCzego nie wpisywać
Sklep stacjonarny lub drogeriawykładanie towaru na półki do wysokości wzroku, metkowanie, układanie ekspozycji, pakowanie prezentów, obsługa kasy w obecności osoby dorosłejsprzedaż alkoholu i wyrobów nikotynowych, rozładunek dostaw, praca na drabinie powyżej 3 m
Biuro rachunkowe lub agencjaskanowanie i opisywanie dokumentów, wprowadzanie danych, archiwizacja segregatorów, odbieranie telefonów, przygotowanie korespondencjiprace z premią od wyniku, obsługa niszczarek przemysłowych, noszenie kartonów z archiwum
Kawiarnia lub lodziarniaprzygotowanie napojów bezalkoholowych, wydawanie zamówień na wynos, sprzątanie sali, uzupełnianie serwetek i opakowańpodawanie alkoholu, praca przy krajalnicy i mieleniu mięsa, zmywanie w chłodni, zmiany po 22
Sklep internetowykompletowanie lekkich zamówień, pakowanie, drukowanie etykiet, robienie zdjęć produktów, odpowiadanie na wiadomościzaładunek kurierów, przenoszenie paczek ponad limit, akord za liczbę paczek

Kolumna po prawej to w większości pozycje z wykazu prac wzbronionych młodocianym, który od 30 września 2023 roku zawiera między innymi sprzedaż i podawanie alkoholu, pracę wynagradzaną od osiąganych rezultatów oraz pracę na wysokości powyżej 3 m.

Jak wygląda zatwierdzenie krok po kroku

KrokKtoIle to trwa w praktyce
Opis stanowisk i czynnościpracodawca1 do 2 dni
Zgoda lekarza medycyny pracylekarz z poradni, z którą firma ma umowękilka dni, zależnie od poradni
Wniosek do inspektora pracy z wykazem i zgodą lekarzapracodawca do okręgowego inspektoratu pracydo miesiąca, w sprawach złożonych dłużej
Wpis do regulaminu pracy albo osobny aktpracodawca1 dzień
Zapoznanie młodocianej z wykazempracodawca i młodocianaprzed pierwszym dniem

Licz realnie cztery do sześciu tygodni od pierwszego szkicu do dnia, w którym młodociana może zacząć. Firma, która chce mieć ucznia na wakacje, powinna złożyć wniosek najpóźniej w maju. Lista pozostałych papierów, od orzeczenia lekarskiego po zgodę rodzica, jest w poradniku o dokumentach do zatrudnienia 17-latki.

Przykład z liczbami, drogeria i etat na 3/10

Drogeria osiedlowa chce zatrudnić 17-latkę na stałe popołudnia: wtorek i czwartek po 2 godziny, sobota 6 godzin, razem 10 godzin w tygodniu. Na etacie trzeba najpierw przejść całą procedurę z wykazem.

PozycjaUmowa o pracęUmowa zlecenia
Wykaz prac lekkich i zatwierdzenie inspektorawymagane, 4 do 6 tygodninie wymagane przez Kodeks pracy
Orzeczenie lekarskiewymaganezalecane przy pracy fizycznej
Zgoda rodzicazalecana, bo rodzic może rozwiązać umowę sprzeczną z dobrem dzieckawymagana do ważności umowy
Wynagrodzenie brutto za 10 h tygodniowo1 201,50 zł (1/4 etatu z 4 806 zł)około 1 360 zł (43,3 godziny po 31,40 zł)
Składki firmyokoło 217 zł0 zł przy statusie ucznia do 26 lat
Łączny koszt miesięcznieokoło 1 419 złokoło 1 360 zł
Pierwszy dzień pracypo zatwierdzeniu wykazupo podpisaniu umowy i instruktażu

Różnica w koszcie jest niewielka. Różnica w czasie startu jest duża. Dlatego większość małych firm, które publikują u nas oferty, wybiera zlecenie z jasno opisanym zakresem zadań. Pełne porównanie form znajdziesz w tekście umowa o pracę czy zlecenie ucznia.

Kiedy wykaz prac lekkich nie jest potrzebny

Wykaz dotyczy wyłącznie umowy o pracę z młodocianym. Przy umowie zlecenia Kodeks pracy go nie wymaga, choć i tak musisz zapewnić bezpieczne warunki (art. 304 Kodeksu pracy) i nie powinieneś dawać zadań z listy prac wzbronionych. Zlecenie nie może też wyglądać jak etat: stałe godziny pod nadzorem kierownika to ryzyko przekwalifikowania umowy. Bezpieczne zasady takiej umowy opisuje strona o zatrudnieniu młodocianego na umowę zlecenie.

Jeśli chcesz etat, bo zależy Ci na stałej osobie przez cały rok szkolny, wykaz jest jedyną drogą. Co jeszcze trzeba mieć przed podpisaniem, zebrała strona o zatrudnieniu młodocianego na umowę o pracę.

Ile zapłacisz młodocianej na etacie, a ile na zleceniu, rozpisuje strona o wynagrodzeniu pracownika młodocianego. Po starcie pracy pilnuj godzin według poradnika o ewidencji czasu pracy młodocianego.

Jak PracaDla17Latki skraca drogę do pierwszej zmiany

Każda oferta przechodzi moderację, zanim zobaczą ją kandydatki. Sprawdzamy, czy opis zadań nie zawiera prac wzbronionych, czy grafik mieści się w limitach dla osoby poniżej 18 lat i czy stawka nie jest niższa od minimalnej. Zgodę rodzica załatwia zespół serwisu, więc na rozmowę przychodzi kandydatka, której rodzic już wie o pracy. Opis zadań z zaakceptowanej oferty możesz potem przenieść do własnego wykazu prac lekkich, jeśli wybierzesz etat.

  • Weryfikacja NIP firmy i moderacja oferty w 24 godziny.
  • Kontrola godzin i zadań pod przepisy o młodocianych.
  • Wzory umowy zlecenia i zgody rodzica w każdym planie.
  • Wiadomości z kandydatkami przez portal, z kopią dla rodzica.

Plan dla jednej uczennicy i dla całego zespołu

Plan Start na dwie aktywne oferty kosztuje 99 zł netto miesięcznie przy płatności rocznej, plan Zespół na osiem ofert 224 zł netto. Do cen doliczamy 23% VAT. Porównanie wszystkich planów jest w cenniku dla firm.

Kto zatwierdza wykaz prac lekkich dla młodocianych

Wykaz ustala pracodawca po uzyskaniu zgody lekarza medycyny pracy, a zatwierdza go właściwy okręgowy inspektor pracy. Firma z regulaminem pracy wpisuje wykaz do regulaminu, firma bez regulaminu ustala go w osobnym akcie. Młodociana musi się z nim zapoznać przed pierwszym dniem pracy.

Czy wykaz prac lekkich jest potrzebny przy umowie zlecenia

Nie. Wykaz prac lekkich dotyczy umowy o pracę z młodocianym zawartej w innym celu niż przygotowanie zawodowe. Przy zleceniu Kodeks pracy go nie wymaga, ale nadal trzeba zapewnić bezpieczne warunki, nie dawać prac wzbronionych i mieć zgodę rodzica na umowę.

Ile trwa zatwierdzenie wykazu prac lekkich

Sama decyzja inspektora zapada zwykle w ciągu miesiąca. Doliczając przygotowanie opisu i zgodę lekarza, licz cztery do sześciu tygodni od pierwszego szkicu do dnia, w którym młodociana może zacząć pracę. Na wakacje wniosek warto złożyć najpóźniej w maju.

Co grozi za zatrudnienie młodocianego bez wykazu prac lekkich

Zatrudnienie młodocianego na etacie bez zatwierdzonego wykazu narusza przepisy o zatrudnianiu młodocianych. To wykroczenie zagrożone grzywną od 1 000 do 30 000 zł z art. 281 Kodeksu pracy, a inspektor może nakazać odsunięcie młodej osoby od pracy.

Czy wykaz prac lekkich może zawierać prace wzbronione

Nie. Wykaz prac lekkich nie może obejmować żadnej pracy z rozporządzenia o pracach wzbronionych młodocianym, na przykład podawania alkoholu, pracy na wysokości powyżej 3 m czy pracy wynagradzanej od wyników. Wyjątki z tego rozporządzenia dotyczą tylko przygotowania zawodowego osób powyżej 16 lat.

Zgłoś się, to 2 minuty