Przejdź do treści

Zatrudnienie ucznia na umowę o pracę czy zlecenie i koszt dla firmy

Zatrudnienie ucznia na umowę o pracę kosztuje firmę więcej niż zlecenie, bo od wynagrodzenia płacisz składki pracodawcy rzędu 20 procent, a do tego dochodzą płatny urlop młodocianego, badania wstępne i szkolenie BHP. Zlecenie z uczniem do 26 lat jest wolne od składek ZUS, więc godzina kosztuje tyle, ile stawka brutto, czyli od 31,40 zł w 2026 roku. Umowa o pracę ma sens, gdy uczeń ma pracować stale i w przewidywalnym grafiku przez wiele miesięcy. Poniżej liczby na jednym przykładzie, tabela różnic i lista pytań, które warto zadać sobie przed podpisem.

Ta sama uczennica, 12 godzin w tygodniu, dwie umowy

Przyjmijmy 17-latkę w roku szkolnym, która pracuje 12 godzin w tygodniu, czyli maksimum, jakie portal dopuszcza przy zleceniu w trakcie nauki. Przy zleceniu na stawce minimalnej 31,40 zł: 12 razy 4,33 razy 31,40 to około 1 630 zł brutto miesięcznie, i to jest cały koszt firmy.

Przy umowie o pracę na 0,3 etatu (12 godzin z 40) liczysz od minimalnego wynagrodzenia 4 806 zł brutto. Trzydzieści procent to około 1 440 zł. Do tego składki pracodawcy, łącznie około 20 do 21 procent zależnie od stawki składki wypadkowej, czyli około 300 zł. Razem około 1 740 zł miesięcznie. Różnica nie wygląda na dużą, ale ona dopiero zaczyna się od składek.

Zlecenie czy umowa o pracę, porównanie dla pracodawcy

CechaZlecenie z uczniemUmowa o pracę
Koszt godziny (2026)od 31,40 zł bruttookoło 28,60 zł brutto plus składki pracodawcy, razem około 34,50 zł
Składki ZUSbrak do ukończenia 26 lat przy statusie uczniaskładki pracodawcy płacisz zawsze
Płatny urlopbraktak, proporcjonalnie, w pełnym wymiarze po pierwszym roku
Badanie lekarskie wstępnenie wymagane wprostobowiązkowe, na koszt pracodawcy
Szkolenie BHP wstępnezalecaneobowiązkowe
Wypowiedzeniewedług umowywedług Kodeksu pracy, z ochroną stosunku pracy
Czas pracy młodocianegolimity portalu, 12 godzin w tygodniu w roku szkolnymdo 8 godzin na dobę i 40 w tygodniu, godziny nauki wlicza się do czasu pracy
Papierów na startoświadczenie ucznia, legitymacja, zgoda rodzicaumowa, akta osobowe, orzeczenie lekarskie, BHP, zgoda opiekuna i inne

Stawka godzinowa na umowie o pracę wychodzi z podzielenia 4 806 zł przez 168 godzin i jest orientacyjna, bo liczba godzin w miesiącu się zmienia.

Kiedy zlecenie wygrywa

Zlecenie wygrywa (stawkę i rozliczenie godzin opisuje tekst o minimalnej stawce godzinowej 2026 na zleceniu), gdy potrzebujesz ucznia na szczyt: święta, wakacje, sobotnie zmiany, inwentaryzację, kampanię. Nie wiążesz się na rok, nie płacisz za urlop i nie masz obowiązku wysyłania ucznia na badania. Ryzyko leży gdzie indziej: umowa zlecenie nie może być pracą w sztywnym grafiku pod kierownictwem, bo wtedy kontrola uzna ją za stosunek pracy. Ułóż więc zadania i terminy, a nie stałe godziny przy ladzie. Co musi być w papierach, wyjaśnia poradnik umowa zlecenie z uczniem dla pracodawcy, a status ucznia w ZUS opisuje tekst status ucznia ZUS i zlecenie dla pracodawcy.

Kiedy umowa o pracę wygrywa

Umowa o pracę wygrywa, gdy uczeń ma pracować w stałych godzinach pod Twoim kierownictwem: przy kasie we wtorki i czwartki, na stanowisku pakowania w każdą sobotę, w recepcji po lekcjach przez cały rok. To jest stosunek pracy, nawet jeśli nazwiesz go zleceniem, a PIP patrzy na faktyczny sposób wykonywania pracy. Uczeń zyskuje prawo do urlopu, a Ty przewidywalnego pracownika. Dla ucznia plusem jest składka emerytalna i staż, dla Ciebie zakres obowiązków i dyscyplina pracy.

Pamiętaj o limitach dla młodocianych: do 8 godzin na dobę i do 40 godzin w tygodniu, a czas nauki wlicza się do czasu pracy. Dłuższe omówienie jest w tekście ile godzin może pracować 17-latka u pracodawcy.

Co dodatkowo robisz przy umowie o pracę

  • Kierujesz ucznia na badanie wstępne i płacisz za nie, zob. badania lekarskie 17-latki.
  • Przeprowadzasz szkolenie BHP przed dopuszczeniem do pracy, zob. szkolenie BHP dla 17-latki.
  • Prowadzisz akta osobowe i zgłaszasz pracownika do ZUS.
  • Rozliczasz urlop i ewidencję czasu pracy z uwzględnieniem godzin szkoły.
  • Płacisz wynagrodzenie według tabeli stawek, a nie "na gębę".

Przy zleceniu część z tego nie dotyczy, więc zlecenie z portalu zwykle wygrywa kosztem i papierologią przy pierwszym zatrudnieniu ucznia.

Co portal zdejmuje z pracodawcy

PracaDla17Latki zbiera zgodę rodzica, pilnuje limitów godzin w ogłoszeniu i daje wzór umowy zlecenia. Dzięki temu pierwsza współpraca z uczniem zaczyna się od oferty, a nie od zbierania dokumentów. Jeśli wolisz zacząć od kilku płatnych zmian bez długiego zobowiązania, zobacz praktyki dla uczniów w firmie. Plany zaczynają się od 99 zł netto miesięcznie przy płatności rocznej, szczegóły w cenniku dla firm.

Gdzie sprawdzić aktualne stawki i przepisy

Stawkę minimalną i terminy zmian ogłasza rząd na początku roku, a zasady dla młodocianych opisuje Kodeks pracy i rozporządzenia. Zanim podpiszesz, sprawdź zasady w Państwowej Inspekcji Pracy (pip.gov.pl) i w ZUS. Liczby powyżej są przykładem kalkulacji dla stawki minimalnej, a nie poradą prawną. Przy złożonych sytuacjach zapytaj księgowego.

Czy można zatrudnić ucznia na umowę o pracę

Tak, osoba od 16 lat może być zatrudniona na umowę o pracę, jeśli ukończyła co najmniej ośmioletnią szkołę podstawową i ma orzeczenie lekarskie. Obowiązują limity czasu pracy młodocianych i badania wstępne na koszt pracodawcy.

Co jest tańsze, zlecenie czy umowa o pracę dla ucznia

Zlecenie. Przy 12 godzinach w tygodniu na stawce minimalnej to około 1 630 zł wobec około 1 740 zł na 0,3 etatu, a do tego dochodzą urlop, badania i BHP. Różnica rośnie wraz z liczbą godzin.

Czy za ucznia na umowie o pracę płaci się ZUS

Tak. Zwolnienie ze składek dotyczy zlecenia z uczniem do 26 lat, a nie umowy o pracę. Przy umowie o pracę pracodawca płaci składki w każdej sytuacji.

Czy uczeń na zleceniu może pracować w stałych godzinach

Może, ale wtedy rośnie ryzyko uznania umowy za stosunek pracy. Ustalaj zakres zadań i terminy, a nie sztywny grafik pod kierownictwem.

Zgłoś się, to 2 minuty