Sprawdź grafik, zanim wpiszesz go do ewidencji
Kalkulator na stronie dla pracodawców pokazuje, czy planowane godziny mieszczą się w limitach dla osoby poniżej 18 lat i ile kosztuje zlecenie albo etat. Bez zakładania konta.
Co przechowywać przy umowie o pracę z młodocianym
Dział IX Kodeksu pracy o zatrudnianiu młodocianych nakłada obowiązki ponad zwykłe akta pracownika. Jeśli zatrudniasz młodocianą na etacie, w jej aktach powinny być:
- orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań do pracy na danym stanowisku, wydane przed rozpoczęciem pracy,
- zaświadczenie ze szkoły albo inny dowód, że nauka trwa, potrzebny do ustalenia limitu godzin,
- wykaz prac lekkich zatwierdzony przez inspektora pracy, jeśli zatrudnienie nie służy przygotowaniu zawodowemu (zobacz wykaz prac lekkich dla młodocianych),
- potwierdzenie zapoznania się z wykazem i z zasadami bhp, na przykład przez szkolenie bhp dla 17-latki,
- ewidencja czasu pracy z godzinami rozpoczęcia i zakończenia każdego dnia,
- dokumentacja urlopu, bo młodociany ma go proporcjonalnie, o czym piszemy w tekście o urlopie młodocianego.
Ewidencja czasu pracy jest potrzebna, bo limity młodocianych są ostre i kontrolowane dzień po dniu. W roku szkolnym 12 godzin tygodniowo i 2 godziny w dzień nauki, w ferie i wakacje 7 godzin dziennie i 35 tygodniowo, bez pracy między 22 a 6. Nadgodzin nie ma wcale.
Ewidencja przy umowie zlecenia ucznia
Przy zleceniu Kodeks pracy o czasie pracy nie obowiązuje wprost, ale ustawa o minimalnym wynagrodzeniu za pracę wymaga od zleceniodawcy ewidencji liczby godzin wykonania zlecenia, bo stawka godzinowa nie może spaść poniżej 31,40 zł brutto w 2026 roku. Ewidencja ma wskazywać liczbę godzin w każdym miesiącu i być przechowywana razem z umową. Do tego dochodzą:
- umowa zlecenie z opisem zadań i stawką,
- zgoda rodzica na umowę, bo młodociana ma ograniczoną zdolność do czynności prawnych (zobacz umowa zlecenie z 17-latką i zgoda rodzica na pracę nieletniego),
- zaświadczenie ze szkoły, jeśli nie odprowadzasz składek ZUS (zobacz status ucznia a umowa zlecenie).
Dobra praktyka to prowadzić zlecenie z młodą osobą w tych samych limitach co etat. Dzięki temu nikt nie zarzuci Ci, że dziecko pracowało po 22 albo przez sześć godzin w dzień lekcji.
Przykład tygodnia 17-latki w sklepie, z kontrolą limitów
Licealistka pracuje w drogerii w roku szkolnym na zleceniu 10 godzin tygodniowo. Tydzień z ewidencji:
| Dzień | Godziny | Czas | Limit dnia | Uwaga |
|---|---|---|---|---|
| Poniedziałek | 15.30 do 17.30 | 2 h | 2 h w dzień nauki | w limicie |
| Wtorek | brak | 0 h | ||
| Środa | 15.30 do 17.30 | 2 h | 2 h w dzień nauki | w limicie |
| Czwartek | brak | 0 h | ||
| Piątek | 16.00 do 18.00 | 2 h | 2 h w dzień nauki | w limicie |
| Sobota | 9.00 do 13.00 | 4 h | brak limitu dziennego poza tygodniowym | w limicie |
| Razem | 10 h | 12 h tygodniowo | w limicie |
Ten sam grafik kosztuje przy stawce 31,40 zł około 1 360 zł miesięcznie (10 h razy 4,33 tygodnia razy 31,40 zł). Gdyby kierowniczka poprosiła o dodatkowe 3 godziny w poniedziałek, ewidencja od razu pokaże 5 godzin w dniu nauki przy limicie 2 godzin. Ewidencja pokazuje takie przekroczenia od razu, bez przeliczania na koniec miesiąca.
Najczęstsze błędy, które wychodzą na kontroli
- Brak orzeczenia lekarskiego w aktach przy etacie. To wykroczenie zagrożone grzywną od 1 000 do 30 000 zł (art. 281 Kodeksu pracy).
- Ewidencja prowadzona tylko miesięcznie, bez godzin rozpoczęcia i zakończenia. Nie da się z niej wykazać, że młodociana nie pracowała po 22.
- Godziny w ewidencji niezgodne z faktycznym grafikiem, bo kierownik zmieniał zmiany ustnie.
- Zlecenie bez ewidencji godzin. Przy kontroli stawki godzinowej inspektor nie ma jak sprawdzić, czy minimum zostało zachowane.
- Brak zgody rodzica w aktach zlecenia.
Zasady kontroli i formularze opisuje Państwowa Inspekcja Pracy. Przepisy o czasie pracy młodocianych sprawdzisz w bazie aktów prawnych Sejmu.
Jak PracaDla17Latki ogranicza ryzyko błędów
Każda oferta przechodzi moderację, zanim zobaczą ją kandydatki. Sprawdzamy stawkę, grafik pod limity dla osoby poniżej 18 lat i zadania pod listę prac wzbronionych. Zgodę rodzica załatwia zespół serwisu, a wzory umowy zlecenia i zgody są w każdym planie. Dzięki temu grafik, który trafia do ewidencji, już jest zgodny z limitami. Pełną listę kosztów etatu i zlecenia znajdziesz na stronie o wynagrodzeniu pracownika młodocianego.
Czy trzeba prowadzić ewidencję czasu pracy młodocianego
Tak. Przy umowie o pracę ewidencja czasu pracy jest obowiązkowa dla każdego pracownika, a przy młodocianym jest szczególnie ważna, bo limity godzin liczy się dziennie. Przy umowie zlecenia wystarczy ewidencja liczby godzin wymagana przy stawce minimalnej.
Co powinna zawierać ewidencja czasu pracy młodocianego
Dzień, godzinę rozpoczęcia i zakończenia pracy, liczbę przepracowanych godzin oraz oznaczenie, czy był to dzień nauki. Na koniec miesiąca suma godzin i porównanie z limitem tygodniowym. Przy zleceniu dodaj stawkę, żeby wykazać zachowanie minimum godzinowego.
Jak długo przechowywać dokumenty młodocianego pracownika
Dokumentację pracowniczą dla osób zatrudnionych od 2019 roku przechowuje się 10 lat od końca roku kalendarzowego, w którym zakończył się stosunek pracy. Dokumentację zlecenia przechowuj co najmniej do przedawnienia zobowiązań podatkowych i składkowych, zwykle 5 lat.
Czy młodociany może pracować w nadgodzinach
Nie. Młodocianego nie wolno zatrudniać w godzinach nadliczbowych ani w porze nocnej. Grafik, który wymaga dłuższej pracy w danym dniu, trzeba rozłożyć na inne dni w ramach limitów.